Ja, deze keer geen wandelverhaal. Het wordt het verhaal van het volgen van een driedaagse cursus.

Van 30-8 t/m 01-9 volg ik samen met Jos de cursus ‘Pensioen in Zicht (PIZ). De gebruikelijke grapjes bij deze cursusnaam laat ik hier maar achterwege.

Woensdagmorgen (30-8) na de ochtendspits reizen we af naar hotel Blooming in Bergen waar we om 11:30 uur worden verwacht. Het idee dat ik vooraf bij deze cursus heb is een ‘op naar de volgende ronde’ gevoel. Een volgende fase begint, die mij weer een stap dichter brengt bij het komende vroegpensioen. Ik ga dus ontdekken hoe ik mijn werkende leven kan gaan afsluiten en hoe het daarna verder moet/kan gaan.

De eerste dagdelen (ochtend/middag) van de cursus staan in het licht van kennismaken met de overige deelnemers en de trainer. Mensen met een diverse achtergrond in de ambtelijke wereld, denk aan onderwijs, provincie en belastingdienst samen met partners met weer andere werkkringen. Soms zijn beiden al met pensioen of gaat een van beiden met pensioen. We maken het mee dat de laatste dag van de cursus (01-9) van een tweetal deelnemers het pensioen begint.

Bij de cursus staan drie vragen centraal:

1. Hoe maak ik de balans op van mijn werkende leven (terugkijken);

2. Hoe verzet ik de bakens de komende tijd als ik niet meer werk (vooruitkijken);

3. Wat is het belang van een gezond lijf en een gezonde geest.

Aan het einde van de dag komen wij ‘s-avonds als groep nog een paar uurtjes bij elkaar. We maken een begin met het vinden van antwoorden en het uitwisselen van ervaringen bij de eerste vraag. Het is verbazend wat er aan antwoorden en wijsheid uit zo’n groep naar voren komt.

Hierna is het mooi geweest voor de eerste dag. Iedereen zoekt zijn eigen hotelkamer op en dan morgen weer verder.

Donderdag (31-08)

Jos en ik beginnen de dag met een wandeling. Direct vanuit het hotel wandel je de bossen/duinen in. Pluvius speelde ons duidelijk parten en met een nat pak keerden wij met enkele kilometers in de benen weer terug in het hotel. Het ochtendprogramma van deze tweede dag stond in het teken van de verandering die gaat optreden als je stopt met werken. We hebben het als groep benaderd vanuit de gedachte dat stoppen met werken een proces is. Daarin moet je een aantal noodzakelijke stappen nemen. Die betekenen dan iets voor je dagritme als je niet meer hoeft te werken en ook voor je status en identiteit. Het heeft natuurlijk invloed op je financiële situatie en het heeft ook impact op de omgang met je partner. De rollen veranderen als een van de partners, zoals in ons geval, niet meer werkt. Verder kregen wij nog iets aangereikt over het nemen van afscheid van het werk op het moment van pensioen gaan. Het is belangrijk om dat goed af te sluiten. Globaal zijn er twee vormen. Je laat het organiseren over aan je collega’s of je houdt zelf de regie. Belangrijk is dat je duidelijk bent in wat je wilt.

Het begin van het middagprogramma gaat over het gegeven dat stoppen met werken veelal meer vrije tijd oplevert. De vraag is dan wat betekent dat in het grotere sociale netwerk, waarvan nu eenmaal ieder mens deel uitmaakt. De slotopdracht hierbij was een wandeling maken met je partner om door te praten over de essentie van goede communicatie in de relatie. Aansluitend hieraan moest de hele groep zich verplaatsen naar Bergen om daar onder leiding van een gids een culturele wandeling te maken.

Bergen staat bekend als kunstenaarsdorp. Bekend is ook dat er de nodige artiesten wonen en dat een deel van de rijke bovenlaag van Nederland er woonachtig is. Onze gids had een keur aan voorbeelden van schilders, dichters, schrijvers en artiesten die sinds de 19e eeuw in Bergen woonachtig zijn geweest. Ook nu wonen er nog steeds de nodige BN’ers. Na een uitvoerige uitleg maakte we een rondwandeling in de buurt van het Kranenburgh museum. Een wijkje waarin een groot aantal woningen staan die gebouwd zijn in de stijl van de zogenaamde Amsterdamse school (1910-1940). Interessant om te zien, maar ik zou mij ook zo maar voor kunnen stellen dat de huidige bewoners niet op dit soort ‘toeristen’ zit te wachten. We sloten af met een rondje te lopen rond de ruïne kerk.

Het avondprogramma van de tweede dag was ingeruimd voor een notaris. Deze nam ons mee met een vlot verhaal en ondersteunt dat met de nodige praktijkvoorbeelden. We worden meegenomen in de wereld van (levens)testamenten, schenkingen en erfrecht. Een leerzame avond waaruit ook ik nog wel een aantal actiepunten heb genoteerd.

Daarmee kwam er een einde aan een intensieve dag met vele indrukken en zaken waar meer aandacht voor moet/gaat komen!

Vrijdag (1-09)

Deze dag starten Jos en ik weer met een vroege ochtendwandeling door bos en duin in Bergen. Nu is het droog en na drie kwartier lopen we het hotel weer in.

Vandaag staat het ochtendprogramma in teken van het vitaal ouder worden. Wie wil dat nu niet. Wij bespreken met elkaar wat daarin belangrijk is. Zaken die worden genoemd zijn: eten (tot 80%), lichaamsbeweging, de dagelijkse invulling (onder andere buiten werken) en een sterk sociaal leven. Bekend is dat op bepaalde plekken in de wereld, de zogenaamde ‘Blue Zones’, mensen ouder worden dan gemiddeld. Voorbeelden van die zones zijn Sardinië (Italië) en Ikaria (Griekenland). Om meer over dit fenomeen te weten te komen is er sinds kort een documentaire te zien op Netflix. Bij dit thema past ook het noemen van het boek ‘De Levenscode’ geschreven door Albert Sonnevelt. Hij beschrijft in zijn boek onder andere over de zogenaamde vitaliteits pyramide. Hier hebben wij uitvoeriger bij stilgestaan.

Bij de eerste koffiepauze van deze ochtend werd er kort stilgestaan bij twee van de deelnemers waarvan vandaag het pensioen begint. Achter de schermen was geregeld dat wij met de hele groep een glas ‘bubbels’ op hen konden heffen ter felicitatie. Of dit nu wel of niet past bij het voorgaande laat ik hier in het midden maar de constatering was dat de champagne er bij iedereen wel inging.

De rest van de ochtend is er aandacht besteed aan: ‘dromen van de toekomst’. De centrale vraag die daarbij werd gesteld is, wat wil je bereiken. Na een aantal groepsopdrachten worden wij er voor de lunch nog een keer op uitgestuurd om dit tijdens een wandeling met je eigen partner te bespreken.

Na de lunch passeren de laatste onderdelen van de cursus. Er wordt nog een keer stilgestaan bij het benoemen van de eigen kwaliteiten. We moeten minimaal vijf kwaliteiten kiezen waarvan je denkt dat die je typeren. Dat wordt met zo’n groep dus een aardige lijst van kwaliteiten die voorbij komen. Mooi om te zien en belangrijk om te weten voor het zelfvertrouwen en het gevoel van eigenwaarde.

Hierna was het toewerken naar het einde van deze cursus. Natuurlijk bestond de afsluiting van deze cursus uit een broodnodige evaluatie. Aansluitend konden we allemaal ons zegje nog doen over de persoonlijke ervaringen. Als cursisten konden we best trots zijn op het verloop van de cursus, die verliep namelijk in goede harmonie. Er was ruimte voor de nodige humor. Niet onbelangrijk we mochten ook delen in elkaars ervaringen. Hiervoor wisten wij met elkaar de benodigde veilige omgeving te creëren. Uiteraard moesten wij constateren dat er een belangrijke rol was weggelegd voor de trainer van bureau Loof. Professioneel en soepel leidde zij ons door deze cursus. En dan tenslotte hotel Blooming waar wij verbleven, het was er goed geregeld.

Door het volgen van deze cursus heb ik voldoende aangereikt gekregen om met mijn pensioen te kunnen starten. Mijn dagelijkse werk stopt en dat mag ik loslaten. Dat schept ruimte in mijn hoofd en daarmee ben ik in staat nieuwe invulling te gaan geven aan mijn dagbesteding. Ik heb nog wel wat plannen op de plank liggen waarmee ik nog iets kan doen met mijn kennis en opgedane expertise. Maar eerst neem ik wat gas terug en ga ik lekker wandelen met een rugzak op m’n rug. Back to basic dus………